Atık Kodu Nedir? 6 Haneli Atık Kodlarını Doğru Okuma ve Seçme Rehberi

Bir işletmeden çıkan her atık, Atık Yönetimi Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Atık Listesi'ndeki 6 haneli bir kodla tanımlanır. Bu kod; atığın hangi araçla taşınacağını, hangi tesisin kabul edebileceğini, taşıma formuna ve yıllık beyana nasıl yazılacağını belirler. Yanlış kod seçmek ise reddedilen sevkiyatlara, beyan tutarsızlıklarına ve gereksiz maliyetlere yol açar.

Bir atık kodunun üç katmanı

Atık kodları iki haneli üç bloktan oluşur ve her blok bir öncekini daraltır:

Listede 20 bölüm bulunur. İlk iki hane atığın nereden geldiğini, son iki hane ise ne olduğunu anlatır. Tüm bölümleri atık kodu kataloğumuzda inceleyebilirsiniz.

Yıldız (*) ve A / M işaretleri ne anlama gelir?

Kodun sonunda yıldız işareti varsa (örneğin 15 01 10*) atık tehlikeli atık olarak sınıflandırılmıştır. Tehlikeli kodlar listede ayrıca iki gruba ayrılır:

• A (Absolute – mutlak): Atık, içeriğinden bağımsız olarak her durumda tehlikelidir.
• M (Mirror – ayna kayıt): Atığın tehlikeli mi tehlikesiz mi olduğu, içerdiği maddelere ve analiz sonucuna göre belirlenir. Ayna kodların hemen yanında genellikle tehlikesiz bir "eş" kod bulunur.

Ayna kayıtlı kodlar özellikle çevre danışmanlarının en çok mesai harcadığı konudur; ayrıntıları ayna kayıtlı kodlar rehberimizde anlattık.

Doğru kodu seçmenin 4 adımlı yöntemi

1. Kaynağa göre bölümü bulun. Atığı üreten faaliyete uygun bölüme (01–12 ve 17–20) bakın. Örneğin bir metal işleme atölyesinin talaşı için önce 12. bölüm incelenir.
2. Bulamazsanız 13, 14 ve 15. bölümlere geçin. Atık yağlar, çözücüler ve ambalaj atıkları bu bölümlerde, kaynaktan bağımsız olarak tanımlanır.
3. Hâlâ yoksa 16. bölümü kontrol edin. "Listede başka şekilde belirtilmemiş atıklar" bölümüdür; ömrünü tamamlamış ekipmanlar, aküler, laboratuvar kimyasalları gibi.
4. Son çare: 99 kodları. Hiçbir spesifik kod uymuyorsa ilgili alt bölümün 99 kodu kullanılır. 99 kodlarını sık kullanmak, envanterin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğinin işaretidir.

En sık yapılan 5 kodlama hatası

• "Karışık" kodu kolaylık olsun diye seçmek. 15 01 06 ya da 20 03 01 gibi karışık kodlar genellikle daha pahalı bertaraf rotalarına gider; ayrı toplanabilen fraksiyonlar ayrı kodlanmalıdır.
• Ayna kodda analiz yapmadan tehlikesiz eşi seçmek. Denetimde ilk sorgulanan konulardan biridir.
• Proses değiştiği hâlde eski kodu kullanmaya devam etmek. Yeni hammadde ya da kimyasal, atığın niteliğini değiştirebilir.
• Taşıma formundaki kodla alıcı tesisin izinli kodlarını kontrol etmemek. Tesis, izninde yer almayan kodu kabul edemez.
• Metal hurdayı tek kodda toplamak. 17 04 05 demir-çelik gibi ayrıştırılmış metaller ekonomik değer taşır; ayrı kodlamak maliyeti düşürür.

Kod sadece bir numara değil, bir rota

Doğru kod; uygun taşıyıcıyı, izinli tesisi ve doğru bildirim kaydını birlikte belirler. Örnek Atık Yönetimi olarak atık envanterinizi sahada inceliyor, kodları birlikte netleştiriyor ve atığınızı lisanslı geri kazanım ya da bertaraf tesislerine yönlendiriyoruz. Kodunuzu bulduysanız fotoğraf yükleyerek fiyat alabilirsiniz.